Bescherming bedrijfsgeheimen. Eindelijk een wettelijk kader.

keys_door_0.jpg

Het effectief en efficiënt beschermen van bedrijfsgeheimen of knowhow was tot voor kort geen sinecure. Er bestond immers in het Belgisch recht geen algemeen wettelijk kader voor. Dit verandert, nu op 19 juli 2018 het wetsontwerp werd goedgekeurd dat de richtlijn (EU) 2016/943 van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2016 betreffende de bescherming van bedrijfsgeheimen omzet in nationale wetgeving. De nieuwe wet zal worden ingevoegd in het Wetboek van Economisch recht.

Toepassingsgebied

Het wetsontwerp geeft (eindelijk) een definitie van wat er nu precies onder een bedrijfsgeheim valt.

Een bedrijfsgeheim is informatie die aan de volgende cumulatieve voorwaarden voldoet:

a) ze is geheim in die zin dat zij, in haar geheel dan wel in de juiste samenstelling en ordening van haar bestanddelen, niet algemeen bekend is bij of gemakkelijk toegankelijk is voor personen binnen de kringen die zich gewoonlijk bezighouden met de desbetreffende soort informatie;

b) ze bezit handelswaarde omdat zij geheim is, en

c) ze is door de persoon die rechtmatig daarover beschikt onderworpen aan redelijke maatregelen, gezien de omstandigheden, om deze geheim te houden.

Als voorbeelden van bedrijfsgeheimen kan worden gedacht aan: een productieproces, klantenlijsten, cijfers m.b.t. marges, marketingconcepten, algoritmes, specifieke overeenkomsten met klanten, financiële documenten ...

Verbeterde bescherming tegen het onrechtmatig verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van bedrijfsgeheimen

Het wetsontwerp voert een aantal bepalingen in die precies vastleggen wanneer zowel het verkrijgen als het gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim als onrechtmatig wordt beschouwd.

Dit omvat onder meer:

  • de (vaak voorkomende) situatie waarin uw (ex-)werknemer bv. klantenlijsten of (computer)bestanden m.b.t. uw producten of processen, kopieert of meeneemt;

  • de situatie waarin iemand een inbreuk begaat op een geheimhoudingsovereenkomst;

  • de situatie waarin iemand een inbreuk begaat op een contractuele of andere verplichting tot beperking van het gebruik van het bedrijfsgeheim.

Uitgebreid arsenaal aan wettelijke maatregelen

Er worden voortaan een aantal wettelijke maatregelen ingevoerd die de rechter op verzoek van de houder van het bedrijfsgeheim kan opleggen in geval van onrechtmatige verkrijging, gebruik of openbaarmaking, eventueel gekoppeld aan een dwangsom, zoals:

  • de staking;

  • het verbod om inbreukmakende goederen te produceren;

  • de vernietiging, het uit de handel nemen of terugroepen van de inbreukmakende goederen;

  • de gehele of gedeeltelijke vernietiging of overhandiging aan de houder van het bedrijfsgeheim van de documenten of voorwerpen die het bedrijfsgeheim bevatten of belichamen.

De (zeer efficiënte) stakingsvordering via een snelle procedure zoals in kort geding voor de voorzitter van de rechtbank van koophandel krijgt daarmee eindelijk een eigen en duidelijke wettelijke grondslag. Er wordt zelfs expliciet wettelijk bepaald dat de staking kan worden bevolen van toekomstige of nakende inbreuken op bedrijfsgeheimen.

De gelijkenissen met reeds bestaande maatregelen die ter beschikking staan van houders van “harde” intellectuele eigendomsrechten (b.v. het auteursrecht, octrooien, merken) zijn talrijk en uiteraard niet toevallig.

Daarnaast kan de benadeelde houder van een bedrijfsgeheim steeds een schadevergoeding vorderen via een klassieke procedure ten gronde.

Tevens kan de houder van een bedrijfsgeheim de openbaarmaking van de beslissing van de rechter vragen.

Opgelet: het wetsontwerp voorziet niet in een beslag inzake namaak (d.i. een éénzijdige procedure om bewijzen te verzamelen van mogelijke inbreuken op intellectuele eigendomsrechten) voor bedrijfsgeheimen. De achtergrond hiervan is dat de toepassing van zulk beslag op bedrijfsgeheimen praktisch moeilijk is alsook de deur zou kunnen openzetten naar misbruik (b.v. bedrijfsspionage onder concurrenten). Dit was ook niet voorzien in de Europese richtlijn en het zgn. ‘beslag inzake namaak’ blijft dus voorbehouden voor de zgn. “harde” intellectuele eigendomsrechten.

Gerechtelijke centralisatie van de vorderingen

Vorderingen inzake bedrijfsgeheimen kunnen voortaan enkel bij de rechtbank van koophandel, gevestigd waar het hof van beroep zijn zetel heeft, worden ingediend. Deze bevoegdheidsverdeling geldt ongeacht het bedrag van de vordering en ook wanneer de partijen geen ondernemingen zijn. Het opzet daarvan is een verdere specialisatie van de rechtbanken van koophandel alsook het bewerkstelligen van meer coherentie in de uitspraken inzake de bescherming van bedrijfsgeheimen. Voor andere IP-gerelateerde vorderingen was dit al het geval.

Bijzondere regeling m.b.t. de vertrouwelijkheid van procedures

Een bedrijfsgeheim is per definitie vertrouwelijk en door het voeren van een gerechtelijke procedure riskeert dit vertrouwelijk karakter in gevaar te komen, b.v. tijdens een hoorzitting of door miskenning van de geheimhouding door gerechtelijk personeelsleden. Om die reden voert het wetsontwerp een bijzondere vertrouwelijkheidsverplichting van procedures inzake bedrijfsgeheimen in. Deze verplichting houdt in dat de partijen, de advocaten en alle andere betrokkenen bij de procedure de bedrijfsgeheimen waarvan zij kennis kunnen krijgen niet mogen gebruiken noch openbaren. Deze regeling blijft zelfs van kracht na de beëindiging van de gerechtelijke procedure en geldt op straffe van geldboetes van 500 tot 25.000 euro.

Elke rechter kan bijkomende maatregelen bevelen om de vertrouwelijkheid te bewaren, zoals: de beperking van toegang tot documenten die bedrijfsgeheimen bevatten tot de advocaten en uitdrukkelijk aangewezen personen, de beperking van toegang tot hoorzittingen en de terbeschikkingstelling van een niet-vertrouwelijke versie van rechterlijke uitspraken waarin de delen die de bedrijfsgeheimen bevatten, zijn geschrapt of bewerkt.

Besluit

Het op 19 juli 2018 goedgekeurde wetsontwerp tot de bescherming van bedrijfsgeheimen geeft eindelijk een duidelijke definitie van bedrijfsgeheimen, voorziet in een effectief arsenaal aan gerechtelijke procedures alsook bijzondere maatregelen ter vrijwaring van de geheimhouding.